Categorie: landschap

Ach, natuur, hoe veilig en groots verschijn je in alles, schreef Goethe tweehonderd jaar geleden. Maar door klimaatverandering neemt het risico op vallende takken toe en is veiligheid in de natuur niet langer vanzelfsprekend.

In Duitsland heeft dit toegenomen risico op vallende takken een opmerkelijk juridisch gevolg: als een argeloze wandelaar in Duitsland zich in jouw bos op een bankje verpoost en een tak op zijn hoofd krijgt, ben jij als boseigenaar verantwoordelijk. Veel Duitse boseigenaren nemen geen enkel risico en slopen in rap tempo hun bankjes.

Hier is iets raars aan de hand, want de Duitse boswet (Bundeswaldgesetz) is duidelijk: wie het bos inloopt, doet dat op eigen risico. Glij je uit, krijg je een tekenbeet of valt er een tak op je hoofd? Pech gehad.

Maar, die regel geldt níét voor bankjes. Die worden als ‘onnatuurlijk’ gezien: wie een bankje plaatst, nodigt uit tot gebruik. En dan ben je als boseigenaar verantwoordelijk. Ook als je die bank helemaal niet zelf hebt neergezet.

Met tweehonderdduizend kilometer aan paden en duizenden wandelclubs is wandelen big business in Duitsland. Wandelen in een bos past bij de van nature romantische Duitse volkaard. Pauzeren hoort daar natuurlijk bij en dus vind je overal zitgelegenheden. Van een eenvoudige, houten bank tot een schuilhut voorzien van banken, tafels en barbecue. Vaak met liefde neergezet door burgers, jagers of verenigingen, verdwijnen ze nu massaal uit het bos.

Volgens Duitse juristen is er een praktische oplossing om schadeclaims te vermijden: wie elk bankje twee keer per jaar laat controleren, zit juridisch goed. Kosten? Zo’n 120 tot 160 euro per bankje, volgens een schatting van het Duitse ministerie van Financiën. Maar de bosbouwraad van de deelstaat Baden-Württemberg denkt daar anders over: zij stelt dat álle bomen binnen dertig meter rond een bankje moeten worden gecontroleerd. Twee keer per jaar. Dat wordt al snel onbetaalbaar – en dus kiezen veel boseigenaren voor de simpelste oplossing: bankje weg, risico weg.

De bosbouwraad van Baden-Württemberg heeft inmiddels een dringend verzoek gedaan om de boswet aan te passen en boseigenaren te ontlasten. Natuurgebieden in heel het land ondersteunen dit initiatief. Je kunt boseigenaren moeilijk verantwoordelijk maken voor omvallende bomen in een veranderend klimaat, vinden zij.

Tot die tijd? Neem bij een boswandeling in Duitsland voor de zekerheid een klapstoel mee. Of ga gewoon op een boomstam zitten. Omgevallen bomen genoeg… en die zitten ook best lekker.